مستقل غذا خوردن کودک

غذا خوردن با خانواده، می‌تواند یک موقعیت لذت بخش باشد. غذا خوردن با یک کودک خردسال ، کودکی که در حال یادگیری نحوه‌ی غذا خوردن است، می‌تواند سرگرم کننده و یا خسته کننده باشد. نکات مطرح شده در زیر، پیشنهاداتی است برای اینکه فرزند خردسال شما را به غذا خوردن با قاشق، همراه دیگران سر سفره نشستن و خوردن غذاهای متنوع، تشویق کند.

از چه زمانی کودکان قادر هستند که خودشان غذا بخورند؟
کامل شدن مهارت کودکان در غذا خوردن بستگی دارد که چقدر فرصت اینکه خودشان غذا بخورند به آنها داده شده باشد . اغلب شیرخواران ، با دست غذا خوردن و نگه داشتن قاشق را تا ۱۲ ماهگی یاد می گیرند . استفاده از قاشق را بین ۱ تا ۲ سالگی می‌آموزند و از چنگال دیرتر استفاده می‌کنند.

خردسالان  چه باید بخورند؟
کودکان به تدریج می‌آموزند آنچه را که دیگر اعضاء خانواده می‌خورند آن ها هم بخورند. به این طریق همه گروه های غذایی که برای سلامت انسان لازم است یعنی پروتئین، کربو هیدارت‌ها، چربی، ویتامین ها ، مواد معدنی و آب باید در اختیار کودک قرار گیرد .
ممکن است اشتهای کودک تغییر کند و والدین نگران تغذیه کافی کودکشان باشند . تغییرات اشتها در حین رشد کودک، طبیعی است. آنها شاید نسبت به یک غذا ایراد بگیرند و یا برعکس نسبت به خوردن غذایی که مورد علاقه‌شان است اصرار کنند که همیشه همین غذا به آنها داده شود. این عادت غذایی شایع است و اگر تنوع غذایی رعایت شود مدت آن کوتاه تر خواهد شد .
چگونه می‌توان برای غذا خوردن آماده شد؟
برای غذاخوردن زمان معینی را اختصاص دهید . قبل از غذا دست ها و صورت کودک را بشوئید . روال روزانه غذا خوردن را تنظیم کنید. روال دلخواه روزانه، سه وعده غذایی همراه با دو میان وعده صبح و عصر، در زمان معین است. قبل از غذا، از دادن تنقلات اجتناب کنید. مدت غذا خوردن را نیز تعیین کنید، چرا که نباید خیلی طولانی باشد . ۲۰ تا ۳۰ دقیقه برای غذا خوردن یک کودک خردسال کافی است.
سعی کنید کودک خردسال شما نیز غذا را همراه با خانواده صرف کند.
خردسالان خیلی چیزها را در مورد نحوه‌ی غذا خوردن  از نگاه کردن به دیگران می‌آموزند.
برای کثیف کاری حین خوردن، آماده باشید.
خیلی از والدین نمی‌‌توانند خونسردی خود را وقتی که کودک خردسال ،  غذا را از ظرف بیرون می‌ریزد حفظ کنند. به خاطر داشته باشید که او به روش آزمون و خطا یاد می‌گیرد که بدون کمک غذا بخورد.

•    هر چیزی را که ممکن است لازم شود ، آماده داشته باشید .
قبل از اینکه کودک را روی صندلی مخصوص غذا خوردن یا سر سفره بنشانید، همه چیز را آماده کنید. این کار باعث می‌شود کودک گرسنه شما، منتظر نماند و اعتراض نکند. در صورت امکان از صندلی مخصوص و ظروف و لیوان نشکن و از قاشق‌هایی که برای بچه‌های کوچک طراحی شده اند  استفاده نمائید .
•    به اندازه کافی غذا بکشید .
بیشتر از آنچه که از عهده خوردنش برمی‌آید، نکشید. اول با مقدار مناسب شروع کنید اگر هنوز گرسنه بود و مقدار بیشتری درخواست کرد بیشتر برایش بکشید. اجازه ندهید که قبل و یا حین غذا خوردن، خودش را با مایعاتی مانند شیر، یا آب میوه سیر کند.
•    هر بار فقط یک نوع غذای جدید را برای او امتحان کنید.
برای تنوع بخشیدن به رژیم غذایی کودک ، فقط یک نوع غذای جدید را درهر بار امتحان کنید. از مقدار کم غذای جدید، همراه با غذای مورد قبول که برای کودک آشنا باشد، شروع کنید. اسم غذا را به او بگویید و چشیدن او را تحسین کنید. اگر غذا را دوست نداشت تا چند هفته بعد، به او ندهید ولی مجدداً شروع کنید. او را تشویق کنید که غذای جدید را حتی اگر دوست ندارد مزه کند ( بچشد ) و سپس با پرسیدن مزه هایی که او فهمیده است رابطه مثبتی بین او و غذای جدید ایجاد کنید و این کار را با تشویق انجام دهید. به خاطر داشته باشید که اغلب مردم بعضی از غذاها را دوست ندارند،کودکان هم از این قاعده مستثنی نیستند . هدف این است که کودک  غذاهای متنوعی  را مشابه آنچه که سایر اعضاء خانواده می‌خورند بخورد .

چگونه می‌توان مستقل غذا خوردن را ترغیب کرد
•    از غذا خوردن با دست خودش شروع کنید.
اگر کودک شما قبلاً این کار را انجام نداده، اول به او یاد دهید که با دست غذا بخورد. با این کار به شما خواهد گفت که چه موقع برای گرفتن قاشق آماده است.
غذاهایی که برای با دست گرفتن راحت است  مثل تکه‌های نان، ‌تکه‌های پنیر، و یا میوه را تهیه کنید.
در حین اینکه به این غذاها گاز می‌زند،  شما هم همزمان به او غذا بدهید.
•    کودک را تشویق به گرفتن قاشق کنید .
به دست او قاشق بدهید. هر زمان که توانست غذا را با آن به دهانش ببرد، او را تشویق کنید. به آرامی او را برای پرکردن قاشق و پیدا کردن راه دهان هدایت کنید. انتظار ریخت و پاش فراوان را داشته باشید.
وقتی که شوق کودک برای استفاده از قاشق کم شد، خودتان به او غذا بدهید.
هر چه خودش بهتر از قاشق استفاده کند، کمکی که به او می‌دهید، کم می‌شود. با این کار به او اجازه می‌دهید، روی غذا خوردنش کنترل پیدا کند هر چند که بارهای اول زیاد کثیف کاری می‌کند.
•    رفتارهای دلخواه را تشویق کنید .
زمانی که کودک از قاشق استفاده می‌کند، سرجایش می‌نشیند و یا غذای جدید را امتحان می‌کند، به او توجه کنید، لبخند بزنید و تشویقش کنید و آن کاری را که خوب انجام داده بیان کنید، «مهتاب جان چه خوب غذا خوردی،  امروز چقدر قشنگ  این تکه گوشت را جویدی .
•    اگر مشکل رفتاری ایجاد شد، چه باید کرد ؟  ‌
در زمان‌هایی که کودک غذا را تف می‌کند یا از خوردن اجتناب می‌کند، غذا و یا ظرف را پرت می‌کند، به او نخندید و توجه نشان ندهید. اگر این مشکلات پیدا شد کنار بایستید ، غذا و ظرف‌ها را جمع کنید، سرتان را برگردانید و تا زمانی که مشکل رفتاری متوقف نشده، منتظر بمانید. سپس به او نگاه کنید و دوباره به او غذا بدهید  و این بار او را به خاطر رفتار خوبش تحسین کنید و اگر هنوز، مناسب رفتار نکرده، با زور به او غذا ندهید.
بعد از پایان هر وعده، ظروف غذا را جمع کنید.
نکات ایمنی
•    همیشه مراقب کودکتان باشید و هنگام غذا خوردن او را تنها نگذارید . اگر از صندلی مخصوص غذا خوردن استفاده می‌کنید مراقب افتادنش باشید.
•    هر زمان که می خواهد چیزی بخورد یا بیاشامد،‌ او را بنشانید تا دچار خفگی نشود. غذا یا نوشیدنی را وقتی که نشسته است به او بدهید .
•    از دادن غذاهایی که بچه‌ها در بلع آن ها مشکل دارند و احتمال خفگی می‌رود مثل گیلاس، دانه ها و مغزها ( پسته ، بادام ، تخمه ) ، شیرینی سفت یا آب‌نبات اجتناب کنید.
نکات کلیدی
•    روال منظم برای غذا خوردن داشته باشید .
•    همه چیز را قبل از غذا خوردن آماده کنید .
•    مقدار مناسبی از غذا را در اختیار او قرار دهید .
•    هر بار فقط یک غذای جدید را امتحان کنید .
•    از غذا خوردن او با دست خودش شروع کنید و او را به استفاده از قاشق ترغیب نمائید .
•    غذا خوردن و رفتار مناسب او را تحسین کنید .
مشکلات رفتاری کوچک را نادیده بگیرید و روش درست رابه او بیاموزید .

منبع: سایت ترویج تغذیه با شیر مادر